Gilbert Torres: “Sanatçı Devrimcidir”

Pat Gambao tarafından yazılan bu makale 28 Şubat 2017 tarihinde Arts & Literature’de yer almıştır. Filipinler Komünist Partisi çevresinden devrimci sanatçı “Gibet” lakaplı Gilbert Torres üzerinedir. Çevirisi Ahmet Erdoğan tarafından Kuram Dergisi okurları için yapılmıştır.


Sanat, mücadele eden kitlelere hizmet ettiğinde ve devrimi ateşlediğinde güzelliği aşkın hale gelmektedir. Sanat bir savaş silahına dönüşür ve bu nedenle de bir barış silahı haline gelir.

Gilbert Torres’in vaat ve ilke, tutku ve özveri duygularını açığa çıkaran sanat eserleri, Filipinler Ulusal Demokratik Cephesi (NDFP)’nin Liberation gazetesi, ARMAS – Ulos (NDFP ile müttefik olan sanatçı ve yazarların bir örgütü) gibi devrimci yayınların sayfalarında yaygın halde yer almaktadır. Ayrıca Filipinler Komünist Partisi Eğitim Komisyonunun eğitim materyalleri arasında, zalim Marcos diktatörlüğünü eleştiren protest gazete Sick of the Times’ta bu çalışmalar mevcuttur.

Gilbet, tutkulu bir şekilde eylemlerine Don Bosco Teknik Koleji’nde son sınıfta başladı. Yurtseverlik ve devrimci ruhu kazanması zor olmadı. Büyükbabası, 1900’lerden beri Filipinler’de bulunan İrlandalı bir Amerikandı. Gilbet, İrlanda halkının İngiliz yönetiminden bağımsızlık için cesurca mücadelesini bildiği için İrlanda kökenli olmasıyla gurur duyuyordu. İrlanda Cumhuriyet Ordusunu idolleştirmişti. Elbette, onun damarlarında yüzyıllar boyunca yabancı işgalcilere karşı savaşmış olan Filipinli atalarının kahraman kanı da aynı şekilde akıyordu. Kitaplara düşkündü, halkların kurtuluş mücadelesi ve özgürlük tutkusuna yönelik hikayeler onun üzerinde büyük bir etki yaratmıştı.

Kitlelerle ilişki içinde olmak onun için hiç zor olmadı. St. John Bosco isimli (ismi bir İtalyan rahipten gelmektedir) yoksullara yönelik bir okulda eğitim aldı. Burası Aziz John Bosco’nun da kurucusu olduğu Salesian Cemaatine ait ve onlar tarafından işletilen özel bir mezhep okuluydu. aynı zamanda refah için de bir okul haline gelmişti. Gibet, seçkin sınıfların ikiyüzlülüğünden tiksindiği için daha düşük sosyal tabakalardan gelen okul arkadaşlarının arasında veya ait olduğu küçük-burjuva sınıfı içinde kendini daha rahat hissediyordu. Don Bosco’daki bir gençlik örgütü olan Ulusal Birlik’in bir üyesi olarak, süreçle birlikte köylüler ve işçilerin arasına karıştı.

Filipinler Ulusal Demokratik Cephesi yayın organı Liberation kapağında Gibet Torres çalışması
Filipinler Ulusal Demokratik Cephesi yayın organı Liberation kapağında Gibet Torres çalışması

70’lerde Filipinler Üniversitesi’nde (UP) bir güzel sanatlar öğrencisi olarak, aktivist öğrencilerle birlikte Filipinler Kolejinin “isyancıları” için sanat ürünleri sağladı. O dönemde üniversitedeki resmi kampüs gazetesi gericilerin elinde bulunuyordu. O günlerde, elektrikli daktilo, fotoğraf şablonu, IBM dizgi makinesi, bilgisayar ve Risograph yazıcıların gelişinden önce, makaleleri yazmak için manuel ince şablonlarla kağıtlar kullandı. Mimeograf makinesi baskı için kullanıldı. Sanat çalışmaları, hassas şablon kâğıdına sivri uçlu kalemle, sivri uçlu çelik kullanılarak daha kapsamlı bir şekilde yapıldı. Aşırı dikkat gerekliydi. Gibet sanatını titizlikle ve mükemmel bir şekilde gerçekleştiriyordu.

1973’te öğrenci konseylerinin kaldırılması ve sıkıyönetim ilanından sonra, UP’deki öğrenci aktivistler, CONCOMSA veya Öğrenci Konferans Komitesi için Öğrenci İşleri’ni kurabilmek için çok çalıştılar. Gibet bu evrede Filipinler Üniversitesi Güzel Sanatlar Koleji’nin temsilcisiydi. Diğer kampüslerde öğrenciler de ilerici öğrenci organizasyonları oluşturmak için harekete geçti. Bu kurumlar öğrenci konseylerinin restorasyonu için çalıştı. Öğrencilerin kampüslerdeki demokratik haklar için mücadeleleri, o dönemin daha geniş çaplı anti-faşist mücadelesinin bir parçası oldu.

Yurtsever Gençlik veya Kabataang Makabayan (KM) teşkilatının bir üyesi olarak, köylülerle ve tarım işçileriyle ve yer altı hareketiyle temasa geçmesiyle birlikte, Gibet’in sanat eseri yeni bir boyut kazandı. En sevdiği İtalyan ressam Fra Filippo Lippi’nin ve Alman ressam ve baskı sanatçısı Albrecht Durer’in etkisi halen mevcuttu, ancak isyancı köylülerin, grevdeki işçilerin ve direnen öğrencilerin eylemleri artık kendisine ilham veriyordu.

Nisan 1982’de Gibet, Quezon City’deki Liberation’un yeraltı kadrolarıyla temasta olduğu için askerler tarafından tutuklandı. Quezon City’de bulunan Bagong Bantay askeri kampına götürüldü ve işkence gördü. Ama vücudundaki darbelere ve kafasına dayatılan silahla Rus ruleti türünden uygulamalara rağmen, kararlı bir şekilde ayakta durdu. Ordu onu yıkamadı ve ondan bilgi alamadı. Altı ay sonra serbest bırakıldı.

Serbest bırakıldıktan sonra, Gibet arkadaşlarının istediği en sevdiği İrlanda ekmeğini pişirmek için zaman buldu. Ayrıca El Salvador, Guatemala ve Peru’daki Filipinler dayanışma gruplarına yönelik emek verdi. Aynı zamanda Hacienda San Antonio’da ve Cagayan Vadisi’nde Sta. Isabel Tabacalera’da toprak meselesine yönelik köylülerin kampanyalarına katıldı.

Gibet, ana akım dijital sanat ve reklamcılık alanlarına girdiğinde bile, kitle hareketi için sanat çalışmaları yapmaya devam etti. IBON Vakfı için takvimler için kapaklar tasarladı ve TNC Por Biginers adlı kitabında illüstrasyonlar yaptı. Onun bakış açısı asla bozulmadı. NDFP’nin tebrik kartında Gibet sanat çalışması yaptı ve Andres Magbuna’nın “Gerçek ve kalıcı barış özgürlük ve adalet mücadelesinden doğar” sözlerine yer verdi.

Gilbert “Gibet” Torres’in hayatı ve eserleri halen genç devrimci sanatçılara ilham vermeye devam ediyor.

Ahmet Erdoğan

Dilbilim, Jeoloji, Leninizm ve Edebiyat alanlarında araştırmaları bulunmaktadır. Kuram Dergisi emekçi sınıflar ve üçüncü dünya kategorisini düzenlemektedir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Pin It on Pinterest